H-1B Reformu Nasıl Değerlendirilmeli? Beş Somut Ölçüt

H-1B tartışması çoğu zaman iki uç cümleye sıkışıyor: Program ya Amerikan işçisinin yerini alan bir açık ya da teknoloji ekonomisi için vazgeçilmez bir yetenek kapısı olarak sunuluyor. İki anlatı da tek başına yetersiz. İyi bir reform, ABD çalışanının ücret ve iş koşullarını korurken H-1B çalışanını işverene karşı savunmasız bırakmamalı; gerçek uzmanlık ihtiyacı bulunan işverenin de öngörülebilir bir süreç kullanabilmesini sağlamalı.

2026’da yürürlüğe giren ücret seviyesi ağırlıklı seçim sistemi tartışmayı bitirmedi. Seçim yöntemi, programın yalnızca bir parçası. Ücretin gerçekten ödenmesi, işyerinin doğru bildirilmesi, çalışan haklarının uygulanması ve ihlallerin izlenmesi ayrı sorunlar olmaya devam ediyor.

1. Ücret koruması kâğıt üzerinde kalmamalı

Department of Labor’a göre H-1B çalışanına, benzer deneyim ve nitelikteki çalışanlara ödenen gerçek ücret ile ilgili meslek ve bölgedeki prevailing wage tutarından yüksek olanı ödenmelidir. İşverenin neden olduğu üretimsiz dönemde ücret ödememek, bazı başvuru maliyetlerini çalışana yüklemek veya işten ayrılma cezası koymak da resmi işçi hakları sayfasında sınırlandırılıyor.

Reformun ilk ölçütü yeni bir ücret formülü açıklamak değil, mevcut ücretin bordro ve çalışma saati kayıtlarıyla denetlenebilmesidir. Çalışan, Labor Condition Application belgesinin kopyasına erişebilmeli ve misilleme korkusu olmadan ihlal bildirebilmelidir.

2. İş değiştirme kuralı açık ve uygulanabilir olmalı

H-1B belirli bir işverenin dilekçesine dayanır; ancak çalışan tamamen hareketsiz değildir. Portability kuralları bazı uygun çalışanların yeni işverenin düzgün hazırlanmış dilekçeyi sunmasından sonra çalışmaya başlamasına izin verebilir. Buna rağmen yanlış zamanlama statü ve çalışma yetkisi riski doğurur.

Reform, “çalışan özgürce iş değiştirebilir” gibi belirsiz bir slogan yerine bildirim, başlangıç tarihi, reddedilen dilekçe ve işten çıkarılma sonrası süreler için anlaşılır süreçler üretmelidir. Bu hem çalışanı korur hem dürüst işverenin belirsizliğini azaltır.

3. Denetim hedefli ve kanıta dayalı olmalı

Her H-1B işvereni aynı risk profilinde değildir. Department of Labor, H-1B-dependent employers ve willful violators için işe alım ve Amerikan çalışanını yerinden etmeme konusunda ek yükümlülükler bulunduğunu açıklıyor. Bu ayrım, denetimin şirketin kökenine veya çalışanların milliyetine değil, doğrulanabilir davranışa dayanması gerektiğini gösteriyor.

Ücret ödememe, sahte işyeri, izinsiz kesinti, LCA bildirimi eksikliği ve misilleme gibi somut göstergeler önceliklendirilmelidir. Bir şirketin büyük veya yabancı bağlantılı olması tek başına ihlal kanıtı değildir.

4. Kamu verisi karar vermeye elverişli olmalı

USCIS’in Kongreye sunduğu H-1B özellikleri raporları kayıt, seçim, dilekçe, meslek, ücret ve işveren verilerini dönemsel olarak yayımlıyor. Department of Labor da LCA açıklama dosyalarını indirilebilir biçimde sunuyor. Ancak kayıt sayısı, seçilen yararlanıcı sayısı ve onaylanan dilekçe sayısı aynı ölçü değildir.

Politika tartışmasında bu kategoriler açıkça ayrılmalı. “Başvuru” kelimesiyle farklı sayıları birleştirmek, seçilme olasılığı ve işveren davranışı hakkında yanlış sonuç üretir.

5. Yetenek erişimi ile çalışan koruması birlikte ölçülmeli

Bir reformun başarısı yalnızca kaç vize verildiğiyle ölçülemez. Kritik pozisyonun dolma süresi, ödenen gerçek ücret, çalışan şikâyetlerinin sonucu, işverenler arasındaki hareketlilik ve yerli çalışanların koşulları birlikte izlenmelidir. Kota artışı veya azaltımı savunulacaksa meslek ve bölge bazında güncel veri sunulmalıdır.

Benim görüşüm, H-1B’nin kaldırılması veya kontrolsüz büyütülmesi yerine daha şeffaf seçim, güçlü ücret uygulaması, güvenli iş değiştirme ve hızlı ihlal incelemesiyle iyileştirilmesidir. Türk profesyoneller açısından da en iyi sistem yalnızca seçilme şansını yükselten değil, çalışma başladıktan sonra hakkı uygulanabilir kılan sistemdir.

2026 seçim yönteminin ayrıntıları için H-1B ağırlıklı seçim rehberimize, işyeri değişiklikleri için uzaktan çalışma ve LCA rehberimize bakabilirsiniz.

Resmi kaynaklar

• Department of Labor: H-1B worker rights
• Department of Labor: H-1B fact sheet index
• USCIS: FY 2024 Characteristics of H-1B Specialty Occupation Workers report
• Department of Labor: LCA performance data

Bu görüş yazısı 30 Ağustos 2026’da resmi verilerle güncellendi. Hukuki tavsiye değildir; kişisel dosya için yetkili göçmenlik uzmanına başvurulmalıdır.