ABD akademisinde öne çıkan Türkiye doğumlu bilim insanları

“ABD’de yaşayan Türk ünlüler” başlığı altında oyuncuları, geçmişte ABD’de çalışmış sanatçıları ve halen Amerikan üniversitelerinde görev yapan bilim insanlarını tek listede toplamak yanıltıcı olur. İkamet bilgileri de çoğu zaman kamuya açık veya güncel değildir.

Bu nedenle aşağıdaki profiller, “ünlü” sıralaması yerine kurumsal sayfalarda doğrulanabilen akademik görev ve araştırma katkılarına odaklanıyor.

Aziz Sancar: DNA onarımının moleküler mekanizmaları

Aziz Sancar, 2015 Nobel Kimya Ödülü’nü Tomas Lindahl ve Paul Modrich ile paylaştı. Nobel Vakfı, ödül gerekçesini DNA onarımının mekanistik çalışmaları olarak kaydediyor. Sancar’ın ödül sırasındaki kurumu University of North Carolina at Chapel Hill’di; Nobel’in güncel profilinde de UNC School of Medicine’da profesör olduğu belirtiliyor.

Sancar’ın çalışmaları, ultraviyole ışığın DNA’da oluşturduğu hasarı belirli enzimlerin nasıl tanıyıp onardığını açıklamaya yardımcı oldu. Bu katkıyı “kanseri tedavi etti” gibi aşırı bir ifadeyle anlatmak doğru değildir; çalışma, hücre biyolojisi ile kanser ve yaşlanmanın moleküler temellerini anlamaya katkı sağladı.

Daron Acemoğlu: kurumlar ve refah

Daron Acemoğlu, Simon Johnson ve James A. Robinson ile birlikte 2024 Sveriges Riksbank Ekonomi Bilimleri Ödülü’nü aldı. Nobel Vakfı ödül gerekçesini, kurumların nasıl oluştuğu ve refahı nasıl etkilediğine ilişkin çalışmalar olarak açıklıyor. Acemoğlu’nun ödül sırasındaki kurumu Massachusetts Institute of Technology idi.

Araştırma programı, farklı siyasi ve ekonomik kurumların ülkeler arasındaki refah farklarıyla ilişkisini inceliyor. Popüler kitapları bu çalışmaları geniş okur kitlesine taşısa da Nobel ödülü belirli bir kitaba değil, ortak akademik araştırma katkısına verildi.

Asu Özdağlar: optimizasyon, ağlar ve oyun kuramı

MIT’nin güncel kurumsal profiline göre Asu Özdağlar, MathWorks Elektrik Mühendisliği ve Bilgisayar Bilimleri Profesörü, EECS bölüm başkanı ve MIT Schwarzman College of Computing akademik işlerden sorumlu dekan yardımcısıdır.

Özdağlar’ın araştırma alanları optimizasyon, makine öğrenmesi, oyun kuramı ve sosyal-ekonomik ağları kapsıyor. MIT, özellikle dağıtık optimizasyon, çok etmenli karar verme, sistemik risk ve sosyal ağlardaki yanlış bilgi üzerine katkılarını vurguluyor.

Gökhan Hotamışlıgil: metabolizma ile bağışıklık arasındaki bağ

Harvard T.H. Chan School of Public Health’in güncel sayfası Gökhan Hotamışlıgil’i James Stevens Simmons Genetik ve Metabolizma Profesörü ve Kardiyovasküler Hastalıkların Nedenleri ve Önlenmesi Merkezi direktörü olarak listeliyor.

Hotamışlıgil laboratuvarı, metabolik ve bağışıklık yanıtlarının obezite, diyabet, karaciğer, akciğer ve kalp-damar hastalıklarındaki rolünü inceliyor. “Obezite ile diyabet arasındaki bağlantıyı tek başına keşfetti” gibi bir ifade, geniş bir bilimsel alanı tek kişiye indirgeyeceği için kullanılmamalıdır.

Bu profiller nasıl okunmalı?

Akademik bir unvan, ödül veya kurum görevi zamanla değişebilir. Ayrıca etnik kimlik, vatandaşlık ve doğum yeri aynı kavramlar değildir. Bu yazı kişilerin özel hayatı veya ikamet adresi hakkında varsayım yapmıyor; yalnızca kurumsal kaynaklarda yayımlanmış mesleki bilgileri aktarıyor.

Benzer profilleri kontrol ederken üniversitenin güncel personel sayfası, ödülü veren kurum ve hakemli yayın kayıtları kullanılmalıdır. Eski biyografilerdeki “halen”, “ilk” ve “tek” gibi ifadeler yeniden doğrulanmadan tekrarlanmamalıdır.

Kaynaklar

• Nobel Prize: Aziz Sancar profili ve 2015 Kimya Ödülü
• Nobel Prize: Daron Acemoğlu ve 2024 Ekonomi Bilimleri Ödülü
• MIT: Asu Özdağlar’ın güncel akademik profili
• Harvard T.H. Chan: Gökhan Hotamışlıgil’in güncel profili

Bu sayfa Ağustos 2026’da kurumsal kayıtlarla güncellendi.

İlgili rehber

Bu konudaki sonraki adımlar için kaynaklı tarih ve biyografi standardı sayfasını da kullanın.